Przygotowanie do pracy

Pracownie kształcące i rozwijające zdolności zawodowe Przygotowaniem do wejścia na rynek pracy mogą być pracownie kształcące umiejętności zawodowe i rozwijaące zdolności potrzebne przy wykonywaniu pracy. Dla wielu instytucji, organizacji mogą one stanowić ważną formę działania umożliwiając osiągnięcie wielu celów istotnych w działalności na rzecz osób niepełnosprawnych. Pracownie zawodowe powstają od kilku lat w różnych miejscach kraju w rozmaitych ramach organizacyjnych i umocowaniu formalnym. Przyjrzyjmy się bliżej takim inicjatywom.

Zadaniem pracowni jest najczęściej prowadzenie rehabilitacji zawodowej, terapii, badań naukowych dotyczących rozpoznania i budowania obrazu osoby niepełnosprawnej jako podmiotu działań pedagogicznych, psychologicznych, rewalidacyjnych oraz reintegracja osób niepełnosprawnych, bezrobotnych bądź spełniających obydwa te kryteria ze społeczeństwem oraz reintrodukcja na rynek pracy. Kto może stanowić personel takich pracowni? Pedagodzy są naturalną grupą zawodową tworzącą źródło personelu dla pracowni zawodowych. Ponieważ jednym z najważniejszych celów istnienia jest kształcenie i adaptacja do środowiska pracy, mają oni najlepszy warsztat do prowadzenia takich działań. Równie cenne dla pracowni kwalifikacje posiadają doradcy zawodowi. Z jednej stroni mogą oni pomóc w wyborze odpowiedniego toku kształcenia, dopasowanego do możliwości osoby oraz rynku pracy. Z drugiej strony mogą ocenić czy kandydaci do pracy posiadają odpowiednie predyspozycje do wybranego toku kształcenia. Psychologowie mogą pomóc klientom pracowni w rozwijaniu poziomu dojrzałości i gotowości psychospołecznej potrzebnej zarówno do poszukiwania pracy jak i funkcjonowania zawodowego.

Malarze, rzeźbiarze, graficy, muzycy mogą inspirować klientów do rozwijania swoich pasji i wykorzystywania naturalnych zamiłowań do wytyczania swojej ścieżki zawodowej. Informatycy powinni rozwijać znajomość nowych technologii i przygotowywać do pracy przed komputerem, szczególnie wygodnej dla osób niepełnosprawnych. Adresatami działań pracowni są przede wszystkim dzieci i dorośli niepełnosprawni umysłowo i fizycznie, którzy są w stanie wykonywać dowolną pracę. Ta grupa docelowa jednak najczęściej jest poszerzana pod presją lokalnych potrzeb środowiska. Tak, więc adresatami bywa także młodzież ze środowisk zagrożonych społecznie, osoby wychodzące z nałogu, personel likwidowanych zakładów pracy, zwłaszcza zakładów pracy chronionej. Czasami również tworzone są programy dla osób o specyficznych cechach osobowości niepozwalających na stałą i systematyczną aktywność, czy młodzież korzystająca z nauczania indywidualnego w domu.

Głównym rodzajem działań pracowni są kursy grupowe w formie terapii zajęciowej, szkolenia zawodowego, czy kursów rozwoju osobowości. Mogą one dotyczyć rozmaitych treści. Bardzo atrakcyjne dla uczestników są swobodne zajęcia polegające na twórczości plastycznej, muzycznej, technicznej. Pełnią one ważną rolę w procesie wyboru drogi zawodowej. Dają także szanse łagodnego przejścia od hobby do pracy według określonych wymagań. Zajęcia ułatwiające sam proces poszukiwania pracy są najbardziej wartościową formą dla uczestników. Mogę być one organizowane jako kurs, bądź też jako swobodna dyskusja i dzielenie się doświadczeniami przez uczestników. Poza tym pracownie mogą służyć jako miejsce spotkań z przyszłymi pracodawcami, ekspertami, przedstawicielami stowarzyszeń, instytucji, związków zawodowych. Pracownie swoimi działaniami mogą stanowić łącznik między środowiskiem osób niepełnosprawnych a otoczeniem. W tym przypadku nie ma znaczenia zawodowy aspekt działalności pracowni, a ich integracyjny charakter i podejmowanie problemów istotnych nie tylko dla osób niepełnosprawnych.

W wielu przypadkach, bowiem działania podejmowane w pracowniach stanowią przykład dla instytucji zajmujących się problematyką bezrobocia w ogólności, a nawet są wykorzystywane na rzecz ogółu osób poszukujących pracy. Podobnie jak wiele inicjatyw pozarządowych, organizacja działań wielu pracowni bywa daleka od ustalonej formy. Jako instytucje starające się wychodzić naprzeciw potrzebom społeczności często podejmują wiele jednorazowych działań planowanych z niewielkim wyprzedzeniem. Jednak próbują również realizować długofalowe programy ukierunkowane na długotrwałe rezultaty w poszukiwaniu trwałych efektów poprawy sytuacji na lokalnym rynku pracy. Ta różnorodność działań i nakładanie się w czasie wielu różnych form działalności zbliża pracownie do pełnoprawnych instytucji lokalnych. Dlatego też nierzadko współpracują one z samorządem lokalnym a nawet stają się jedną z jego jednostek organizacyjnych. Dla uczestników najcenniejsze bywają właśnie regularne, długofalowe formy uczestnictwa w życiu pracowni zawodowych.

Dzięki temu nabywają oni przyzwyczajenia do regularnej aktywności, spotykania się w gronie znanych osób, podobnie jak ma to miejsce w przypadku wykonywania stałej pracy w określonym miejscu zatrudnienia wśród współpracowników. Dzięki temu uczestniczenie w programach pracowni daje możliwość bezpiecznej nauki umiejętności społecznych, niezwiązanych z wykonywanym zwodem, a potrzebnych w każdym miejscu pracy czy grupie wspólnie przebywających osób. Przeżywane kłopoty w pracowni mogą stanowić przygotowanie na przyszłe trudności adaptacyjne w miejscu pracy. W ten sposób mogą się też stawać jedną z form aktywności dla Klubów Pracy prowadzonych przez Powiatowe Urzędy Pracy.

Najważniejszym pytaniem stawianym sobie przez osoby zarządzające działaniami jest: jak skutecznie przygotować uczestników do wejścia w życie zawodowe. Skutecznie oznacza w tym przypadku tak, aby zdobyli i utrzymali miejsce pracy. Mimo tego, że wiele osób ze względu na ograniczenia zdrowotne ma bardzo wąski zakres możliwych rodzajów prac do wykonywania. Mimo tego, że przygotowanie takie bywa skuteczne jedynie przy wsparciu przez otoczenie jak ma to miejsce w przypadku osób z upośledzeniem umysłowym, które są w stanie pracować, natomiast samodzielnie nie potrafią zdobyć miejsc pracy.

{rscomments off}